Om een veiligere werkomgeving te creëren, moeten werkgevers met minstens 10 werknemers een gedragscode voor ongewenst gedrag opstellen. Dit staat in een nieuw wetsvoorstel van het kabinet, dat de Arbowet hiervoor wil aanpassen.

Achtergrond van het wetsvoorstel

Begin 2023 presenteerde het kabinet het nationaal actieprogramma ‘Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld’. Daarbij werd al aangekondigd dat er mogelijk extra wetgeving zou komen. Dit zou onder andere gaan over een verplichte vertrouwenspersoon, een klachtenregeling en een gedragscode.

Voor die laatste verplichting heeft staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) nu een wetsvoorstel gepubliceerd op internetconsultatie.nl. In het voorstel wordt gesproken over een nieuw artikel (5a), dat toegevoegd moet worden aan de Arbowet.

Voor wie?

Werkgevers met 10 of meer werknemers moeten een ‘gedragscode ongewenst gedrag’ opstellen. Kleinere bedrijven zijn hiervan vrijgesteld, omdat de administratieve lasten dan in verhouding te groot worden. Toch blijft het onderwerp ook voor hen belangrijk, want uit eerder onderzoek van vakbond CNV bleek juist dat kleinere bedrijven slechter scoren op het voorkomen van seksuele intimidatie.

Wat is ongewenst gedrag?

Het kabinet definieert ongewenst gedrag als alles wat onder psychosociale arbeidsbelasting valt. Dit omvat agressie, geweld, discriminatie, pesten, seksuele intimidatie en werkdruk, maar ook ander ongewenst gedrag binnen een organisatie. Volgens het kabinet helpt een schriftelijke gedragscode om een sociaal veilige werkomgeving te creëren. Het biedt bovendien een laagdrempelig middel om het gesprek over gewenst gedrag op de werkvloer te starten.

Wat moet er in de gedragscode staan?

In de gedragscode moeten in elk geval de volgende onderdelen staan:

  • Een duidelijke definitie van ongewenst gedrag.
  • Voorbeelden van gedragingen die onder ongewenst gedrag vallen.
  • Informatie over ondersteuning, zoals een vertrouwenspersoon of klachtencommissie.
  • Maatregelen en sancties bij overtreding van de regels.
  • De functie van de persoon binnen de organisatie (zoals een vertrouwenspersoon of HR-professional) bij wie werknemers terechtkunnen met vragen.

Werkgever moet werknemers informeren

De wet verplicht werkgevers ook om werknemers goed te informeren over de gedragscode en eventuele wijzigingen. Iedere werknemer moet de gedragscode kunnen inzien, bijvoorbeeld via het intranet of het personeelshandboek. Als een werkgever zich niet aan de regels houdt, kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven. Dit kan betekenen dat er een officiële eis tot naleving wordt opgelegd of, in het uiterste geval, een boete.

Reageren op het wetsvoorstel

Iedereen kan reageren op het conceptwetsvoorstel. Dit kan tot 24 maart 2025. De beoogde ingangsdatum van de wet is 1 juli 2026. Werkgevers moeten dan direct over een gedragscode beschikken en deze vooraf hebben besproken met hun medezeggenschapsorgaan.

Blijf op de hoogte

Heb je vragen of wil je meer weten over dit onderwerp? Neem contact op, we helpen je graag verder.